Inheems Australië (Oceanië)

In de inheemse Australische culturen worden al duizenden jaren permanente lichaamsmarkeringen gebruikt, waaronder scarificatie en lichaamsbeschildering. Hoewel tatoeages op basis van inkt minder gebruikelijk waren dan andere vormen van lichaamsmodificatie, zijn er steeds meer archeologische en culturele aanwijzingen dat bepaalde groepen markeringen op basis van insnijdingen aanbrachten die een spirituele en ceremoniële betekenis hadden. Deze markeringen duidden vaak op sociale status, verwantschapsbanden of overgangsrituelen. Respect voor voorouderlijke kennis en de Dreaming is essentieel om de context van deze tradities te begrijpen, en ze worden vandaag de dag door veel inheemse gemeenschappen als heilig beschouwd.

Polynesië en de eilanden in de Stille Oceaan (Oceanië)

Tatoeages zijn diep geworteld in de culturen van Polynesië, Micronesië en Melanesië. Het woord 'tatoeage' zelf is afgeleid van het Polynesische woord tatau. In Samoa, Tonga, Hawaï en de Marquesas zijn tatoeages een integraal onderdeel van identiteit, spiritualiteit en sociale hiërarchie. De Samoaanse Pe'a (voor mannen) en Malu (voor vrouwen) zijn complexe tatoeagesystemen die volwassenheid, dienstbaarheid en status aangeven. De Marquesaanse tatoeages, bekend om hun ingewikkelde geometrische ontwerpen, inspireerden in de 18e eeuw de fascinatie van het Westen.

In deze regio's was (en is) tatoeëren een heilige ritus, uitgevoerd door gespecialiseerde tatoeëerders met behulp van gereedschap gemaakt van bot, schildpadden en natuurlijke pigmenten. De traditie werd verstoord tijdens de kolonisatie en door de inspanningen van christelijke missionarissen, maar heeft sindsdien een krachtige culturele heropleving doorgemaakt.

Japan (Azië)

De Japanse tatoeagetraditie –irezumi– heeft een dubbele erfenis van schoonheid en marginalisatie. Tatoeages in Japan gaan minstens terug tot 10.000 v.Chr., met vroege decoratieve markeringen die zijn gevonden op kleifiguurtjes. Tegen de Edo-periode (1603-1868) was tatoeëren uitgegroeid tot een verfijnde kunstvorm, met ontwerpen voor het hele lichaam die waren geïnspireerd op folklore, houtsneden en krijgerslegendes.

Toch werden tatoeages in Japan ook geassocieerd met criminaliteit, met name met de yakuza. Als gevolg daarvan bestaat het sociale stigma tot op de dag van vandaag. Desondanks blijven moderne Japanse tatoeëerders wereldwijd gerespecteerd om hun technische vaardigheden, esthetische meesterschap en eerbied voor traditionele methoden, waaronder handgeprikte technieken (tebori).

China (Azië)

In het oude China werden tatoeages van oudsher met argwaan bekeken en vaak geassocieerd met criminelen, gevangenen of buitenstaanders. De filosoof Confucius veroordeelde lichaamsmodificatie, omdat hij vond dat het lichaam moest blijven zoals men het van zijn ouders had gekregen.

Maar bij de diverse etnische minderheidsgroepen in China, zoals de Dulong en Li, had tatoeage een unieke culturele betekenis. Dulong-vrouwen kregen bijvoorbeeld tatoeages in het gezicht als overgangsrite en bescherming tegen slavernij.

India en Zuid-Azië (Azië)

Hoewel permanente tatoeages een lange geschiedenis hebben in Zuid-Azië, worden ze vaak overschaduwd door de meer dominante traditie van mehndi (henna). Tribale groepen in heel India, zoals de Baiga, Bhil en Santhal, gebruiken echter al lang permanente tatoeages (godna) als tekenen van leeftijd, stam en spiritualiteit.

Deze ontwerpen hadden vaak symbolische betekenissen die verband hielden met vruchtbaarheid, bescherming of religieuze toewijding. In veel regio's werden tatoeages ook gezien als een soort spirituele bescherming, die in het hiernamaals bij de ziel bleef.

Thailand en Zuidoost-Azië (Azië)

In Thailand, Cambodja en Laos combineren spirituele tatoeages, bekend als sak yant, oude Khmer-schrifttekens, geometrische patronen en heilige dieren. Monniken of spirituele meesters (vaak boeddhistisch of animistisch) brengen ze aan met lange metalen staven en zegenen de ontvanger met bescherming, kracht of geluk.

Deze tatoeages maken vaak deel uit van religieuze rituelen en kunnen van de drager verlangen dat hij zich aan strikte morele codes of spirituele regels houdt. Ondanks moderne aanpassingen blijft sak yant een zeer gerespecteerde traditie, die zowel lokale bewoners als pelgrims uit de hele wereld aantrekt.

Oud Egypte (Afrika)

Tatoeages in het oude Egypte dateren van minstens 2000 v.Chr. en kwamen vooral voor bij vrouwen. Er zijn mummies gevonden van priesteressen en danseressen met tatoeages in patronen die bescherming, vruchtbaarheid of goddelijke gunst zouden bieden.

In tegenstelling tot veel culturen waar tatoeages werden gebruikt om criminelen of krijgers te markeren, hadden Egyptische tatoeages een sterke spirituele betekenis, met name in verband met de rol van vrouwen in rituelen en genezing. De pigmenten werden meestal gemaakt van roet of as en aangebracht met naalden of scherpe gereedschappen.

Sub-Sahara Afrika

Tatoeages en scarificatie hebben een belangrijke rol gespeeld in veel culturen in Sub-Sahara Afrika. In Ethiopië gebruikten de Oromo en andere groepen gezichtstatoeages voor schoonheid, status en tribale identiteit. In West-Afrika duidden lichaamsmarkeringen vaak op afkomst, sociale rang of volwassenheid.

Hoewel kolonisatie en missionaire activiteiten veel van deze praktijken hebben onderdrukt, blijven ze belangrijke culturele identiteitskenmerken en worden ze in sommige gemeenschappen nieuw leven ingeblazen, naast bredere inspanningen om de inheemse identiteit terug te winnen.

Europa: van oudheid tot heden

In het oude Europa zouden de Kelten, Picten en Scythen tatoeages hebben aangebracht. Griekse historici schreven over getatoeëerde 'barbaren' en archeologische vondsten in Siberië wijzen op uitgebreide lichaamskunst onder Euraziatische nomaden al in 500 v.Chr. Ook Romeinse soldaten en slaven werden getatoeëerd ter identificatie.

Tijdens de middeleeuwen was de christelijke leer grotendeels tegen tatoeages. In de 18e en 19e eeuw kwamen tatoeages echter weer op in Europa als onderdeel van de marine- en ontdekkingsreizigerscultuur, en verspreidden ze zich snel onder soldaten en avonturiers. In het Victoriaanse tijdperk nam zelfs de aristocratie tatoeages over als exotische modeaccessoires.

Tegenwoordig vind je in Europa een aantal van de meest innovatieve tattoo-stijlen en -studio's ter wereld, waar traditionele technieken worden gecombineerd met avant-gardistische esthetiek.

Inheemse volkeren van Amerika (Noord- en Zuid-Amerika)

Tatoeages werden al lang voor het contact met Europeanen door veel inheemse culturen in heel Amerika toegepast. In Noord-Amerika gebruikten de Inuit handgeprikte tatoeages voor overgangsrituelen en spirituele overtuigingen, vooral bij vrouwen. Stammen uit de vlakten, zoals de Sioux en Cree, markeerden prestaties in de strijd of status door middel van tatoeages.

In Zuid-Amerika gebruikten Amazone-stammen zoals de Kayapo en Shipibo-Conibo tatoeages als decoratieve en ceremoniële middelen, vaak in verband met kosmologie, bescherming en identiteit. De pigmenten waren meestal plantaardig en de applicatiegereedschappen werden gemaakt van doornen of geslepen botten.

Verenigde Staten en westerse heropleving

In de Verenigde Staten werd tatoeëren in de 19e eeuw populair onder zeelieden en militairen. De uitvinding van de elektrische tatoeagemachine in 1891 door Samuel O'Reilly zorgde voor een revolutie op het gebied van toegankelijkheid en artisticiteit.

In de loop van de 20e eeuw evolueerde tatoeëren van een bijzaak op kermissen en een uitgestoten cultuur naar een legitieme kunstvorm. De punk- en bikersubculturen van de jaren 70 en 80 speelden een belangrijke rol in de popularisering van tatoeages, wat leidde tot een volledige culturele renaissance in de jaren 90 en daarna.

Vandaag de dag is de VS een van de meest getatoeëerde landen ter wereld, met een bloeiende industrie van artiesten, studio's, conventies en media. Amerikaanse traditionele, zwart-grijze realistische en neo-traditionele stijlen zijn allemaal uitgegroeid tot internationaal invloedrijke genres.

Deze gids eert de diepgang en diversiteit van wereldwijde tatoeagetradities. Wanneer bepaalde praktijken heilig of aan beperkingen onderhevig zijn, dringen we aan op respectvolle belangstelling en erkenning van culturele soevereiniteit.